Many people like to travel and I am not an exception. I would like to tell you about my last trip. Last year my family decided to travel to Israel and I was very pleased with that decision. For me, it was great to be on the beach of Death Sea, to admire the ancient walls and pathways of Nazareth and Jerusalem, and at the list to be in Armenian Church in Jerusalem where by the way I was Christened when I was a child. It was really fantastic, I felt something quite powerful, some positive energy which I can not explain by words.
The first place where we went, was the Old City of Jaffa, or Yafo, an old port city with narrow alleyways and buildings resting on top of a hill. Some alleyways were named after 12 signs of Zodiac, so everyone tried to find their own sign and take a photo. But the most impressive thing for me was the Armenian Convent of Saint Nicholas which I found in Old Yafo.
Next place where we went was Church of the Holy Sepulcher, the site where Christians believe Jesus was crucified, buried, and then resurrected to the Western Wall, the holiest site for Jews, where prayers are written on paper and wedged into the cracks of the wall. As you know Armenians have their honorary place in Church of the Holy Sepulcher, so when we went to greet our compatriots, they allowed us to rise on the second flor of church from where there was an excellent view of the Holy Sepulcher.
The next point was the little town Bethlehem. the place where Jesus was born…As you know it is under the control of the PA ( Palestinian Authority) so it requires a tour to pass the checkpoint. The Grotto of the Nativity, where Jesus is said to have been born, is an underground cave in the crypt of the Church of the Nativity underneath the main altar. It is marked by the Altar of Nativity and a 14-pointed silver star with the Latin inscription that translates to “Here Jesus Christ was born to the Virgin Mary”-1717. The grotto is the most popular site in Bethlehem, so expect crowds and long lines. By the way, Armenians have the privilege and can come up and see out of turn.
The last place was we have visited was Nazareth. It is the largest Arab town in Israel, with a mixed population of Christian and Muslim Arabs. It’s also thought to be where Jesus spent his adolescence. The city’s main sightseeing highlight is the Church of the Annunciation. On the floor of the church is a large octagonal opening with a view of the lower level and the older structures below — the Grotto of the Annunciation and the remains of the earliest churches on the site.
I am very pleased with my trip and I believe that every Christian should visit these holy places in one’s life.
Orange tree in the beautiful city of Jaffa
Alleyways in old Jaffa
Alleyways in old Jaffa
Church of the Holy Sepulcher
Church of Holly Sepulcher
Place where Jesus Christ was born at the Nativity church in Bethlehem
«Մեր էպոսը հայ ցեղի ապրած կյանքի և հոգեկան կարողությունների հոյակապ գանձարանն ու իր մեծության անհերքելի վկայությունն է աշխարհի առջև» (Հ.Թումանյան):
Էպոսը դա ժողովրդական հերոսական կամ ավանդական վեպ է, վիպական բանահյուսության ծավալուն և բարդ տեսակ, որը բաղադրվում է վիպական ու պատմահերոսական երկերից, ավանդություններից, զրույցներից: Ազգային էպոսը դա գրականության գործ է, որը ավանդաբար ներկայացնում է որևէ ազգի մշակութային կամ ինքնաճանաչողական ոգին: Ազգային էպոսների մեջ հաճախ նկարագրվում է տվյալ ազգային էթնոսի ծագման և զարգացման պատմությունը. կամ պատմության մի մասը, կամ տվյալ ազգության ինքնորոշման կամ ինքնագիտակցման պատմության կարևորագույն դրվագները և այլ ազգային խորհրդանշանների ծագման կամ ընդունման պատմությունը։
Ուսումնասիրություն
2012 թ.-ին, ՛՛Սասնա ծռեր՛՛ էպոսը ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական ժառանգության ցուցակում, իսկ ավելի վաղ՝ 1964 թ-ին, աշխարհի վիպերգերի միջազգային մրցույթում «Սասնա ծռերը» ճանաչվեց լավագույնը: Փորձիր պարզել՝ ինչո՞ւ:
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված մշակութային արժեքները կամ վայրերը պատկանում են աշխարհի բոլոր ժողովուրդներին` անկախ դրանց գտնվելու վայրից: Այդ ցանկում ընդգրկված են մարդկության համար առավել մեծ արժեք ներկայացնող հուշարձանները և հուշահամալիրները: Յուրաքանչյուր պետություն կարող է հայտ ներկայացնել միայն այն մշակութային արժեքի կամ վայրի համար, որը գտնվում է իր սահմաններում:«Սասնա ծռերը» առանձնահատուկ ստեղծագործություն է: Շատ քիչ ժողովուրդներ ունեն այդքան ամբողջական, խոր, բազմաշերտ էպիկական ստեղծագործություն, որը միավորում է մեր ժողովորդի առասպելական նախնադարյան պատկերացումները, համեմված` էպիկական բազմազան մոտիվներով պատմական տարբեր շրջանների մասին վկայություններ, ինչպես նաեւ քրիստոնեական աշխարհայացքը, հավատն առ Աստված, հավատն առ արդարության հաղթանակն ու լավ ապագայի վերաբերյալ ժողովրդի երազներն ու հույսերը: «Սասնա ծռերը», դարեր շարունակ ավանդվելով բանավոր, ներառել և գեղարվեստորեն համադրել է հայ ժողովրդի տարբեր դարաշրջանների նյութական ու հոգևոր կյանքի կարևոր իրողությունները, դարձել պատմամշակութային արժեքավոր հուշարձան:
1964 թվականին աշխարհի վիպերգերի միջազգային մրցույթում «Սասնա ծռերը» ճանաչվել է լավագույնը: Կարծում եմ պատճառն այն է, որ էպոսի հիմքում հայրենի հողի պաշտպանությունն է: Սասնա հերոսները որքան էլ ատում են բռնությունն ու ստրկությունը, որքան էլ ցասումով են կռվում թշնամիների դեմ, բայց ամենևին դաժան ու անհոգի չեն: Էպոսի առասպելական հերոսներն օժտված են մարդկային վեհ հատկանիշներով՝ պատվասիրությամբ, մարդասիրությամբ, ազատասիրությամբ, ունեն նաև թուլություններ՝ պարզամտություն, դյուրահավատություն: Սասնա քաջերը վեհանձն են ու շիտակ, նրանք կառուցող-շինարարներ են, հմուտ որսորդներ, անվեհեր մարտիկներ՝ պատրաստ մեռնելու իրենց հողի ու ժողովրդի համար:
Էպոսի գլխավոր հերոսուհիներին նույնպես ժողովուրդն օժտել է առանձնահատուկ գծերով. նրանք գեղեցիկ են, խոհեմ, զգայուն, պարկեշտ ու միշտ պատրաստ են իրենց կյանքը զոհելու հայրենիքի և ընտանիքի համար: Վիպերգի կանայք նաև խիզախ են ու մարտնչող («Ինչպես որ Դավիթ՝ քաջ, խորոտ մարդ էր, Խանդութ՝ թե՜ խորոտ էր, թե՜ քաջ էր»): Հայ ժողովուրդը չի ստորադասել կնոջը տղամարդուց. «Առյուծն՝ առյուծ է, էղնի էգ, թե որձ»:
2. Փորձիր պարզել` Կոմիտասի ո՞ր հայտնի ստեղծագործության մշակման հետ է կապվում էպոսը: Էլ ի՞նչ երաժշտական ստեղծագործություններ են գրվել էպոսի թեմաներով:
Խոսքը Կոմիտասի «Մոկաց Միրզա» հայ ժողովրդական միջնադարյան վիպական-քնարական երգին է վերաբերում : Մեզ հասել է երգի չորս տարբերակ, բոլորն էլ՝ Մոկաց բարբառով: Երգի բովանդակությունը հետևյալն է․ Կոլոտ փաշան (տարբերակներից մեկում քուրդ է, մյուսում՝ հայ) իշխան Մոկաց Միրզային հրավիրում է Զեզիդե քաղաքը և թունավորում՝ նրա հարսնացու Նազլուխանին տիրանալու համար։ Եղանակը, որ գրառել է Կոմիտասը, ելևէջային տարրերով հարում է Սասնա Ծռեր վիպերգի մեղեդիներին ու հին շարականներին: Կոմիտասն իր վերաբերմունքն է արտահայտում դեպքերի ու դեմքերի նկատմամբ, յուրաքանչյուր հատվածի վերջում հիշվում է․ «Հազար ափսո՜ս Մոկաց Միրզեն», «Բեմուրադ կեներ Կոլոտ Ւաջեն»։ Պահպանվել է երգի ձայնապնակը՝ Կոմիտասի կատարմամբ։
Էպոսը կապվում է նաևԿոմիտասի «Սասունցի Դավիթ» հայտնի ստեղծագործության մշակման հետ, որի ստեղծման աշխատանքները կոմպոզիտորին չի վիճակվել ավարտել։
Երաժշտաարվեստում մեծ ճանաչում են ձեռք բերել գուսան Շահենի «Սասունցի Դավիթ» դյուցազներգությունը, Էդգար Հովհաննիսյանի «Սասունցի Դավիթ» բալետ-օպերան, Գևորգ Բուդաղյանի և Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Խանդութ» երաժշտական կոմպոզիցիան, Արթուր Շահնազարյանի «Սասունցի Դավիթ» երաժշտական ասքը և այլն:
3. Հին Կտակարանում կա հիշատակություն մեր էպոսի հերոսների մասին, գտիր հատվածը և ներկայացրու:
Էպոսի հերոսներից Սանասարի և Բաղադասարի մասին հնագույն գրավոր ավանդությունը պահպանվել է Աստվածաշնչում, հետագայում Մովսես Խորենացու (գիրք Ա, ԻԳ) և Թովմա Արծրունու (Թովմա Արծրունի և Անանուն, Պատմություն Արծրունյաց տան) երկերում:
Հին կտակարան , Դ Թագավորաց , ԺԹ, էջ 475 »Եւ եղաւ որ այն գիշերը դուրս եկաւ Տիրոջ հրեշտակը եւ զարկեց Ասորեստանցիների բանակումը հարիւր ութսունեւհինգ հազար. Եւ երբոր առաւօտը վեր կացան, եւ ահա բոլորը մեռած դիակներ էին։ Եւ Ասորեստանի Սենեքերիմ թագաւորը չուեց գնաց դարձեալ, ու նստեց Նինուէ։ Եւ երբոր նա երկրպագում էր իր աստուծուն՝ Նեսրաքի տանը, նորա որդիքը Ադրամելէք եւ Սարասար նորան սրով սպանեցին եւ իրանք փախան Արարատի երկիրը. Եւ նորա որդի Ասորդանը թագաւոր եղաւ նորա տեղ»:
4. Փորձիր պարզել՝ «Մարութա» անվան ստուգաբանությունը: Տեղեկություններ հավաքիր նաև Մարութա Բարձր Աստվածածնի և Ծովասարի մասին:
Ընդունված է այն տեսակետը, թե Մարութա անվանումը գալիս է արամեերեն Մարութա բառից, որը նշանակում է` իմ աշխարհի տերը: Մարութա սարը գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհում՝ Սասուն գավառում: Եղել է սասունցիների սիրած և պաշտելի սարը։ Կոչվել է նաև Մարաթուկ։ «Սասունցի Դավիթ» էպոսում պատմվում է, որ վանքը կառուցել է տվել Մհերը և ինքն էլ դրել է վանքի անունը` Մարութա Բարձր Աստվածածին:Այն գտնվում է Լեռան գագաթին՝ 2967 մ բարձրության վրա : 2014 թվականի հուլիսին Սասունի հայերի միության նախագահ Ազիզ Դաղչիի խումբը Մարաթուկի Սուրբ Աստվածածին վանքում նախաքրիստոնեական սեպագրություն է հայտնաբերել:
Ծովասար լեռը համարվում է Ծովասարի լեռնաբազուկի բարձր գագաթը: Ծովասարի լեռները գտնվում են Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունի լեռներում, Սասունի Շատախ և Տալվորիկ շրջանների միջև: Ձգվում է հարավից հյուսիս ուղղությամբ` կազմելով Խարզանի լեռնաշղթայի հյուսիսային շարունակությունը: Լեռը Ծովասար է կոչվել իր գագաթամերձ հատվածում ունեցած լճակի պատճառով, հարուստ է մարգագետիններով և աղբյուրներով:
5. Ո՞ր պատմիչներն են հիշատակել էպոսի մասին, իսկ օտարերկրացիների ինչպիսի՞ հիշատակություններ կան էպոսի մասին:
Էպոսի մասին հիշատակվել է Մովսես Խորենացու և Թովմա Արծրունու երկերում: «Սասնա ծռեր»-ի, Դավթի և Խանդութի մասին զրույցների, Սասունում եղած իրեղեն ապացույցների մասին հիշատակություններ կան դեռևս 16-րդ դարում: Առաջին արձագանքները պահպանվել են պորտուգալացի ճանապարհորդներ Անտոնիո Տենրեյրոյի և Մեստրե Աֆոնսոյի ուղեգրական նոթերում։ Եվրոպայում էպոսը հայտնի է դարձել հենց նրանց շնորհիվ։
6. Ո՞րն է էպոսի վիպասացների բուն հայրենիքը: Հավաքիր տեղեկություններ և ներկայացրու:
Էպոսի վիպասացների բուն հայրենիքը Վանա լճի ավազանն ու նրանից հարավ-արևմուտք և հյուսիս-արևելք ընկած գավառներն են՝ Սասուն, Մուշ, Բաղեշ, Մոկք, Շատախ, Վան, Հայոց ձոր, Խլաթ, Արճեշ, Մանազկերտ, Ալաշկերտ, Բայազետ։ XIX-XX դդ. գավառներից պանդխտած և գաղթած վիպասացների ու նրանց սերունդների միջոցով «Սասնա ծռերն» անցել է Արևելյան Հայաստան, մասամբ պարսկահայերի մեջ և Թիֆլիս: Դրանց լեզուն հիմնականում արևմտահայ բարբառներն ու ենթաբարբառներն են, երբեմբ նկատելի է նաև արևելահայ բարբառների ազդեցությունը:
7. Ովքե՞ր են էպոսի գրական լավագույն մշակումների հեղինակները: Ներկայացրու հատվածներ:
«Սասնա ծռերի» գրական մշակումները սկսվել են դեռևս 1890-ական թվականներից, սակայն Դավթի ճյուղի լավագույն մշակումը համարվում է Հովհաննես Թումանյանինը («Սասունցի Դավիթ», 1903թ.): Փոքր Մհերի ճյուղը բանասետղծական մշակման են ենթարկել ռուս բանաստեղծ Ա. Կուլեբյակինը («Մհերի դուռ», Թիֆլես, 1916թ.) և Ավ. Իսահակյանը («Սասման Մհեր», 1922թ.): Դավթի ճյուղը մշակել է նաև Եղիշե Չարենցը («Սասունցի Դավիթը», 1933թ.) և ուրիշներ:
Հովհաննես Թումանյան «Սասունցի Դավիթ»
Առյուծ Մըհերը, զարմով դյուցազուն, Քառասուն տարի իշխում էր Սասուն. Իշխում էր ահեղ, ու նըրա օրով Հավքն էլ չէր անցնում Սասմա սարերով։ Սասմա սարերից շա՜տ ու շատ հեռու Թնդում էր նրա հռչակն ահարկու, Խոսվում էր իր փառքն, արարքն անվեհեր. Հազար բերան էր — մի Առյուծ-Մհեր։
Ավետիք Իսահակյան «Սասնա Մհերը»
Երկիրն էլ չէր ուզի տանի Մհերին,
Արեգակն էլ `աչքի նման մեռելին
Պաղ կընայեր ու լույս չէր տա Մհերին:
Ձիու ոտքը ծունկն ի վեր
Հողերու մեջ կըմխրճվեր.
Ուժով –զոռով գնաց Մհեր,
Եկավ,հասավ Վանա ծովուն:
Ագռավու Քար բացվեց մեկեն,
Առավ –կալավ մեջ իր ծոցին
Մհերն ու Ձին:
Ագռավու Քար գոցվեց նորեն
Նըրա վըրեն:
Եղիշե Չարենց <<Սասունցի Դավիթ>>
Մհերը՝ զարմով արևազուն՝
Քառասուն տարի իշխեց Սասուն,
Իբրև արդ արդար և դյուցազուն։
Նա պատերազմներ մղեց բազում
Թշնամիների հանդեպ հզոր,
Որ խուժում էին անբավ ուժով
Տիրելու բարձրիկ երկրին Սասուն,
Բայց մարտերում այդ հզորազոր
Հաղթում է նա միշտ իր սրով սուր։
Նաիրի Զարյան<<Սասնա Դավիթը>>
Մհերը վեր կացավ,հեծավ Քուռկիկ Ջալալին,ծանր-ծանր քշում էր դեպի Ոստանա Կապան:Հողը թուլացել էր,չէր դիմանում էնոր ծանրության տակ:Ձիու ոտները թաղվում էին հողի մեջ:Մհերն ասաց.
-Հայ-Հա~յ,հողը ծերացել է:Քշեց,քշեց հասավ Տոսպա,էն որ ասում են Վան:Էնտեղ էր Ագռավաքար…
8. Բացի «Սասնա ծռերից» էլ ի՞նչ անուններով է կոչվել մեր էպոսը:
Այն կոչվել է նաև «Սասնա փահլևաններ», «Սասնա տուն», «Ջոջանց տուն», «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ», «Դավիթ և Մհեր», «Դավթի պատմություն», «Դավթի հեքիաթ» և այլն։
Հետազոտական աշխատանք
Ո՞րն է էպոսի գաղափարաբանությունը, որքանո՞վ են էպոսում իրացվող գաղափարներն արդիական:
Էպոսի գաղափարական ոգին հայ ժողովրդի հերոսական մաքառումն է թշնամիների դեմ՝ հանուն ժողովրդի ազատության և անկախության, հայրենիքի և պետականության պահպանման: Այս գաղափարները անժամկետ են և միշտ արդիական:
Պետականության ի՞նչ մոդել է ներկայացնում «Սասնա ծռերը»: Իսկ դու ի՞նչ մոդել կառաջարկեիր:
«Սասնա ծռերի» պետականության մոդելնն է՝
Հավատ, դավանանք, լեզու, ազգային պատկանելություն
Ամուսնություն՝ հզոր ժառանգ ունենալու նպատակով
Շինարանություն
Ազատություն, Տոհմական արժեքներ
Իմ պատկերացրած պետականության մոդել է
Հզոր բանակ
Որակլյալ կրթություն
Հզոր տնտեսություն (արտադրություն, IT ոլորտ)
Հավատ, կրոն
Քո կարծիքով՝ ի՞նչ է ասում էպոսն այսօր մեզ և աշխարհին:
Էպոսում համամարդկային գաղափարներ են ներկայացվում. խաղաղության պայքարը պատերազմի դեմ, կառուցման պայքարը՝ ավերման դեմ, արդարության պայքարը՝ անարդարության դեմ:
Էպոսում սասնա դյուցազունների չորս սերունդներն էլ բնութագրվում են հայրենիքին ու ժողովրդին անձնուրաց ու անմնացորդ նվիրվածությամբ, նվաճողների և բռնակալների նկատմամբ հետևողական վճռականությամբ մղած պայքարով: Այսինքն էպոսը մեզ սովորեցնում է լինել հայրենասեր ու անողեք բռնակալների հանդեպ: Էպոսը մեզ , սովերեցնում է, որ միշտ չէ որ երկիրը կարող է լինել հզոր, այն կարող է ունենալ անկումներ: Դրա վառ օրինակը այն է, որ էպոսը սկսվում է մեր երկրի ոչ այնքան ուժեղ լինելու նկարագրությամբ. ՛՛ Գագիկ թագավորը հարկատու էր Մսրա Մելիքին՛՛ , բայց դա չէ կարևորը, կարևորը միշտ պայքարող հայի ոգին է, որ ձգտում է արդարության ու պետականության վերականգնման : Էպոսի գաղափարական գծերից է ազատասիրությունը իսկ գաղափարական բովանդակության գծերից է պետականության նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը: Այստեղից կարող եմ հետևություն անել, որ էպոսը մեզ սովորեցնում է լինել ազատասեր և ծնկի չգալ բռնակալների առաջև, լինել օրինապաշտ(օրինակ երբ Ձենով Օհանը Դավիթին ասում է. «Եթե մենք մեր դրած օրենքը չպահենք….») և պահել սեփական երկրի օրենքները՝ սեփական շահը երբեք չգերադսելով պետական շահից: Էպոսը մեզ սովորեցնում էնաև
1. Ժողովրդասիրություն, որի վառ օրինակն է Ծովինարը, ով որոշեց կանխել իր ժողովրդի կոտորածը և համաձայնեց խալիֆի պահանջին, կամ Դեղձուն Ծամը, ում հայրենիքի նկատմամբ պատասխանատվության զգացումը մղում է հագնելու ամուսնու զենքն ու զրահը և պաշտպանելու Սասունը:
2. Արժանապատվության , որով օժտված են մեր էպոսի դրական կերպարները:
3. Ազնվություն… Էպոսում բազմաթիվ են օրինակները, Դավիթը, քնած Մելիքի վրա զենք չի բարձրացնում, արթնացնում է, որ կռվեն: Ազնիվ աշխատանքով են ապրում մեր էպոսի հերոսները: Նրանցից ոչ մեկի մտքով անգամ չի անցնում նույնիսկ պարտված թշնամու ունեցվածքին ձեռք տալ: Դավիթը Մելիքին սպանելուց հետո նրա զորքին ազատ է արձակում, ինքը վերադառնում է Սասուն՝ մի սայլի վրա դրած տանելով միայն Մելիքի ականջը՝ որպես նրաոչնչացման ապացույց, ոչ թե ռազմավար:
4. Խաղաղասիրություն… խաղաղ կյանքով ապրելու գաղափարն է մեր դյուցազուններին մղում պայքարելու հայ ժողովրդի համար: Էպոսում զարգանում է այն գաղափարական գիծը, որ ժողովուրդներն իրար նկատմամբ թշնամանք չունեն, թշնամություն հրահրողները իշխողներն են: (Ծերունու խոսքը ուղղված Դավթին)
5. Հավատ…մեր հայրենիքը մեր քրիստոնյա էությունն է, աստվածատուր մեր ինքնության կերպը, մեր տեսակը, որ պիտի կրենք: Պատահական չէ, որ գլխավոր հերոսը՝ Դավիթը, իր գործունեությունն սկսում է՝ Մարութա սարի վանքը վերականգնելով: Խորհուրդն այս է. Դավիթը ոչ միայն վանքը կառուցեց, այլև վերականգնեց հավատն իր եկեղեցու նկատմամբ:
Մեր էպոսը մարդկության ստեղծած ամենահանճարեղ գեղարվեստական գործերից է: Նրա մեջ ամփոփված գաղափարները կենսունակ են և այսօր: Դարեր շարունակ էպոսը կրթել է մեր ժողովրդին՝ տալով նրան կատարյալ մարդու իր իդեալը՝ պարզություն , արժանապատվություն, արդարամտություն, վեհանձնություն մարդասիրություն, ժողովրդասիրություն, խաղաղասիրություն, հայրենասիրություն և այլն:
Էպոսը ավարտվում է Փոքր Մհերով, ով մնում է անժառանգ ըստ հոր անեծքի ու փակվում է սարի մեջ: Գուցե պիտի հասկանանք, որ հայ մարդն իր ֆիզիկական էությամբ հասել է կատարյալ վիճակի, և կարիք չկա նորոգվելու, նոր սերնդի մեջ ի հայտ գալու: Աստվածատուր նրա նյութեղեն ձևը Փոքր Մհերի կերպարում արդեն իսկ կատարյալ է:
Մենք կատարյալ չենք հոգևոր առումով: Եվ ինչ կարող էր հայրը ասել որդուն եթե ոչ՝ ապաշխարի՛ր. գնա՛, փակվի՛ր ժայռի մեջ և սպասի՛ր: Ժայռը մեր ժայռեղեն Հայաստանն է: Փոքր Մհերը հայ ժողովուրդնը:
Կանաչապատումը տարածքներն ոչ միայն բնակավայրի արտաքին տեսքը հաճելի դարձնելու առումով են կարևոր, այլև միկրոկլիմայի պահպանման և բարելավման միջոցներ են։ Պատահական չէ, որ ժամանակակից զարգացած քաղաքներում կանաչ շինարարությունը համարվում է թիվ մեկ անելիքը։
Երևանը դեռևս խորհրդային տարիներից աչքի է ընկել օդային ավազանի աղտոտման բարձր մակարդակով, հետևաբար Երևանի բոլոր գլխավոր հատակագծերում հատուկ ուշադրություն է դարձվել կանաչապատման հարցերին։ Ներկայումս Երևան քաղաքում հաշվառված է մթնոլորտային օդի վրա վնասակար ներգործություն ունեցող մի քանի հարյուր կազմակերպություն: Օդի և հողի աղտոտման հիմնական պատճառներից են նաեւ շարունակաբար ավելացող տրանսպորտային միջոցները: Նշված գործոնների ազդեցությամբ է պայմանավորված ածխաթթու գազի մակարդակի շարունակական ավելացումը:
Մայրաքաղաք Երևանում օդի աղտոտվածությունը, բնակլիմայական պայմանները, շինարարության ծավալները, տրանսպորտային միջոցների ավելացումը, կանաչապատ տարածքների ծավալային անբավարարությունը Երևանը դարձրել են էկոլոգիապես խիստ ծանրաբեռնված:
Նշենք նաեւ, որ Երևանի բոլոր վարչական շրջաններում հողերը բնութագրվում են աղտոտման գումարային գործակցի /ԱԳԳ/ բարձր մակարդակով.
Հաշվի առնելով վերը նշված պատկերը, առաջիկա տարիներին պետք է միջոցներ ձեռնարկվեն, որպեսզի մեկ շնչին ընկնող կանաչ զանգվածը ներկայիս 7.6 քմ–ից հասնի մինչև 12.0-12.5 քմ-ի (որոշ հավարկներով էլ մինչև 21 ք/մ-ի ):
Երևան քաղաքի կանաչապատման ներկայիս վիճակը դեռևս բավարար չէ քաղաքի կանաչ տարածքի կազմակերպման համար ներկայացվող ժամանակակից պահանջներին: Ծառերի և թփերի այն տեսականին, որն ընդգրկված է եղել Երևան քաղաքի կանաչապատման մեջ, մեծ մասամբ կազմավորվել է պատահական ձևով և իր մեջ ներառել է քաղաքի պայմանների նկատմամբ ոչ կայուն տեսակներ։ Հետևաբար, կանաչապատման պետք է ընտրել այնպիսի ծառեր և թփեր, որանք հարմար են հենց մեր կլիմային:
Վերջին 8 տարվա ընթացքում Երևանի քաղաքապետարանի ծրագրով իրականացվել են ոռոգման ցանցերի ընդլայնման, նորերի ստեղծման լայնածավալ աշխատանքներ, ինչն իր հերթին նպաստեց կանաչ տարածքների բարելավմանը, վերականգնմանը և ավելացմանը։ Ոռոգման ցանցերի ընդլայնման և նորերի ստեղծման աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել մինչև 2025 թվականը։
Ստեղծված նոր ոռոգման ցանցերի և ինտենսիվ ոռոգման շնորհիվ վերականգնվեցին և վերականգնման փուլում են գտնվում նախկինում կանաչապատ մի շարք զանգվածներ։
Չնայած վերջին տարիներին կանաչապատման ոլորտում իրականացված հսկայածավալ աշխատանքներին, այնուամենայնիվ չլուծված են մնում մի շարք խնդիրներ։ Անթրոպոգեն բեռնվածության կտրուկ բարձրացման ներկայիս պայմաններում Երևան քաղաքի կանաչապատման հիմնախնդիրը ստանում է բացառիկ կարևոր սոցիալական, էկոլոգիական ու տնտեսական նշանակություն և պահանջում է լուծման համալիր մոտեցում։
Շատ կարևոր է ոռոգման ցանցի հիմնախնդրի լուծումը, ներկայումս ամբողջ աշխարհում ամենաարդյունավետը համարվում է կաթիլային ոռոգման համակարգը: Հաշվի առնելով մեր երկրի բնակլիմայական պայմանները, կարծում եմ որ մեր երկրի համար դա կլինի ամենաարդյունավետ լուծումը՝ ոռոգման խնդիրը լուծելու համար:
Automated message: You have two new messages. Message number one, received today at 3.45 p.m.
Hi, it’s me. How’s it going? I guess you’re at work and you don’t have your phone on, right? First of all, thank you, THANK YOU for the birthday card and message. I received it this morning. That’s so nice of you. I’m organising a little party for my birthday. It’s nothing very big – only a few of my best and closest friends. That means you too! We’re going to have it at my cousin’s house. She lives in the countryside in a nice big house with a swimming pool. I’d love to see you there. It’s going to be this Friday. I’ll send you the instructions on how to get there later, OK?
Anyway, have fun at work. Don’t work too hard, OK? Talk soon.
Автоматическое сообщение: у вас есть два новых сообщения. Сообщение номер один, полученное сегодня в 15.45.
Привет, это я. Как это дела? Я полагаю, ты на работе и у тебя нет телефона, верно? Прежде всего, спасибо, СПАСИБО за поздравительную открытку и сообщение. Я получил это сегодня утром. Это так мило с твоей стороны. Я организовываю небольшую вечеринку на мой день рождения. Ничего особенного — будут только несколько моих лучших и самых близких друзей. Это значит, что ты тоже! Мы будем праздновать в доме моего кузена. Она живет в сельской местности в хорошем, большом доме с бассейном. Я хотел бы видеть тебя там. Это будет в эту пятницу. Я пришлю тебе инструкцию, как добраться позже, хорошо?
Во всяком случае, получайте удовольствие на работе. Не работай слишком усердно, хорошо? скоро поговорим.
Automated message: You have two new messages. Message number two, received today at 5.15 p.m.
Aw, you’re still not answering your phone! OK, here are the instructions to get to my cousin’s house for the party. Are you going to take your car? If you take the car, drive straight on Forest Road until you get to the motorway. Drive past Brownsville and take exit 13A. That’s 13A. You drive down the road there and turn left. It’s the first big house on the right. OK? If you’re taking a bus, you can get the number 80 to Brownsville. Call me when you get there and somebody can pick you up in a car. I can’t wait. This is going to be so great!
Автоматическое сообщение: у вас есть два новых сообщения. Сообщение номер два, полученное сегодня в 17.15.
Оу, ты все еще не отвечаешь на звонки! Хорошо, вот инструкция, чтобы добраться до дома моего двоюродного брата для вечеринки. Собираешься ли ты ехать на своей машине? Если ты берешь машину, езжайте прямо по Лесной дороге, пока не дойдешь до автомагистрали. Проезжайте мимо Браунсвилла и сверни на выезд 13А. Это 13А. Езжай по дороге туда и поворачивай налево. Это первый большой дом справа. ОК? Если ты приедишь на автобусе, ты можете сесть в автобус номер 80 в Браунсвилл. Позвони мне, когда приедешь, и кто-нибудь может забрать тебя на машине. Я не могу ждать. Это будет так здорово!
TASK 1
Put the sentences in the correct group.
An invitation to a partyAn invitation to a partyAn invitation to a party
Մարդկության պատմությանը բացմաթիվ հասարակարգեր են հայտնի: Այդ համակարգերից ամենաանարդյուտավետը համարվում է ամբողջատիրությունը( տոտոլիտարիզմ): Ամբողջատիրությունը կենտրոնացված կառավարման հրամայավար ձև է, որը կարգավորում է պետական և մասնավոր գործունեության բոլոր կողմերը: Առավել հայտնի ամբողջատիրական ռեժիմներն էին կոմունիստականը ԽՍՀՄ-ում, որը գոյատևեց 70 և ֆաշիստականը Գերմանիայում՝ որը գոյատևեց 12 տարի:
Ամբողջատիրական պետությունը բնորոշվում է ողջ հասարակության մեջ ներթափանցելու, նրա առանձին մասերը համընդհանուր վերահսկողության ենթարկելու և կուսակցական ղեկավարության կողմից պլանավորման ձգտումով: ԽՍՀՄ-ում ամբողջատիրության տնտեսական հիմքը դարձավ սեփականության պետականացումը:
Ամբողջատիրությունը բռնապետի ամբողջական գաղափարախոսությունն է, որը պետք է հարգվի և որին պետք է ենթարկվեն բոլոր մարդիկ պետության մեջ առանց բացառության: Դա ամբողջական վերահսկողությունն է զանգվածային լրատվության բոլոր միջոցների, տնտեսության, քաղաքականության և մասնագիտական գործունեության և նույնիսկ անձնական կյանքի և մարդկանց հոգիների նկատմամբ: Նման բռնապետության պայմաններում մարդու համար տեղ չկա իր անձի, իր իրավունքների և ազատության համար: Ամբողջատիրական պետությունը չի կարող լինել իրավական, այսինքն այնպիսին, որտեղ դատարանը անկախ կլիներ իշխանություններից, իսկ օրենքները իրապես կպաշտպանվեին: Նման պետությունը ուղղակի անկարող է նման համակարգի գոյության պայմաններում: Ձևականորեն օրենքները պաշտպանում էին բոլոր քաղաքացիների իրավունքները, բայց իրականում միայն նրանց, ովքեր չէին ընկնում «ազգի թշնամիների» կամ «ռեյխի թշնամիների» ցուցակի մեջ: Ամբողջատիրական գաղափարախոսության հիմքը «մեկ ընդհանուր մեծ գաղափար»-ն է, որը ներկայացվում է որպես բոլոր խնդիրների լուծման բանալի:
Կարծում եմ, մեղմ ասած, դժվար է ապրել նման համակարգում, որտեղ իշխանությունը պարտադրում է իր ճշմարտությունը և ժողովուրդը պիտի անվերապահորեն հավատար այդ ճշմարտությունը, այլ կարծիք լիներ չէր կարող, դա դիտվում էր որպես այլախոհություն և խստագույնս պատժվում էր: Մարդիկ զուրկ էին այլընտրանքային տեղեկատվական դաշտից , ամբողջ տեղեկատվությունը կենտրոնացված էր 1 ձեռքում և ուղեղների լվացումը այնքան խորն էր ընթանում, որ մարդիկ ակամայից դառնում էին այդ գաղափարների կրողները: Մարդիկ դառնում էին ոչ թե մտածող, այլ պատրաստի գաղափարի կրող: Իմ կարծիքով, մարդիկ ովքեր հիմա մեծ երանությամբ են հիշում այդ ժամանակաշրջանը, կարոտում են իրենց երիտասարդությունը: Մարդիկ ավելի շատ կատարածուներ էին, պետությունը կայացնում էր որոշումներ, իսկ մնացածը դրանք կատարում էր, չկար ինքնուրույն որոշում կայացնելու հնարավորություն և մարդիկ սովորել էին դրան, քանի որ իրենց վրա ոչ մի պատասխանատվություն չէր ընկնում, ինչպես ասում էին, այդպես էլ արվում էր և այդ ամենը պետությունը այնպես գրագետ էր համեմում, որ մարդիկ իրենց կատարածու լինելուց միայն երջանիկ էին : Հասարակության մոտ կար քիչ թե շատ հավասարության զգացում, չկար սոցիալական մեծ տարբերություն, ավելի ճիշտ կարծում եմ, որ այն ժամանակ էլ կար, բայց մարդիկ վախենում էին իրենց ունեցածը ի ցույց դնել: Մարդը ապրում էր ընդհանուր գաղափարների համար, շատ էին հնչում հավասարություն, եղբայրության, արդարության լոզունգները, բայց հիմա երբ ետ հայացք ենք գցում այդ համակարգերի վրա, որպես պատմական իրողություն, փաստում ենք , որ դրանք ոչնչոցնում էին հենց մարդուն:
Բայց այն ժամանակ կային իրողություններ, որոնց վրա աչք փակելը այնքան էլ ճիշտ չի լինի: Օրինակ Խորհրդային Միության տարիներին(70-80ական թթ) սոցիալական ոլորտում քայլեր էին արվում մարդկանց կենսապայամանները բարելավվելու համար: Ապահովված էր կենսական մինիմումը: 1-2% էր կազմում մարդկանց թիվը, որոնք օրվա հացի գումար չունեին: Այսօր պաշտոնական տվյալներով ՀՀ-ում աղքատությունը կազմում է մոտ 30%: Հիմա ամեն ինչ մասնավորի ձեռքին է, եթե գումար ունես կարող ես բնակարան գնել , եթե ոչ, ապա չես կարող: Այն ժամանակ պետությունն էր ապահովվում, պետության ներուժը թույլ էր տալիս դա անել: Կամ մեկ այլ օրինակ, Խորհրդային սահմանադրությունը՝ իր ընտրակարգով թույլ էր տալիս ազգային ժողովի պատգամավորին հետ կանչել, եթե նա իր ընտրողի շահերը չէր արտահայտում, այսօր դա իսպառ վերացել է: Մենք չենք կարող ազդել պատգամավորի վրա , ով օրենքներ է ընդունում, որով մենք ապրելու ենք: Կրթությունը ամբողջովին անվճար էր ի տարբերություն հիմա:
Կրթական կյանքը սովետական Հայաստանում
Խորհրդային Հ-ում կրթությունը կարելի է բաժանել 2 փուլի: Առաջինը ընդգրկում է 1945-1966թթ, իսկ երկրորդը 1966-1980ական թթ-ի վերջը: Փուլերից յուրաքանչյուրն ուներ իր առանձնահատկությունները, եթե առաջին փուլում կրթության կազմակերպումը նպատակաուղղված էր համակարգի վերակառուցմանը և առավել բնորոշ էին քանակական փոփոխությունները ապա երկրորդ փուլում շեշտը դրված էր բովանդակային փոփոխություն ու որակի վրա: Դպրոցների ինքնուրույնությունը սահմանափակված էր կառավարման ծայրահեղ կենտրոնացմամբ,վարչահրամայական մեթոդների կիրառմամբ որի հետևանքով արմատավորվում էր միօրինակությունը և բացառում էր բազմազանությունն ու բազմակարծությունը: Դպրոցական դասագրքերը հիմնականում հաջողված էին, շարադրված էին մատչելի, համակարգված ու տրամաբանված: 1960-ականների սկզբին արդեն Խորհրդային կրթական համակարգը մեծ ճանաչում ու համբավ ուներ ամբողջ աշխարհում: Դրա վառ ապացույցն է մի շարք համաշխարհային ճանաչում ունեցող գիտնականներ, որոնք ապրել ու աշխատել են այդ ժամանակաշրջանում: Ուսանողը դեռ ԲՈՒՀ -ը չավարտած արդեն գիտեր, որ ինքը աշխատելու է այսինչ կամ այնինչ տեղը:
Հիմա այդպես չէ, նախ կրթուրյունը վճարովի է և ԲՈՒՀ—ը ավարտելուց հետո անձը վստահ չէ, որ կկարողանա գտնել իր մասնագիտությամբ աշխատանք: Բայց մյուս կողմից, կրթական համակարգը ազատ է, մասնագիտությունների ընտրանին շատ մեծ, մարդ կարող է կրթություն ստանալ Հայաստանում բայց աշխատանքի անցնել արտասահմանում: Այժմյան սերունդը ձեռքի տակ ունի հսկայական ինֆորմացինոն դաշտ, որտեղ յուրաքանչյուրը կգտնի այն ինչն իրեն հետաքրքիր է: Համացանցի առկայությունը ամբողջովին փոխեց մարդկանց կենսակերպը:
Հանգիստը ԽՍՀՄ-ում
Հանգիստը ԽՍՀՄ-ում կազմակերպվում էր այսպես կոչված Պրոֆմիությունների միջոցով: Աշխատավոր մարդիկ ստանում էիր ուղեգրեր, հանգիստը կազմակերպելու համար, բայց միայն ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտնող երկրներում: Հիմա, մարդը հանգիստը կազմակերպում է իր միջոցներով ՝ առանց որևէ սահմանափակման :
Բժշկությունը նույնպես անվճար էր: Այժմ բժշկությունը մեծամասամբ վճարովի է, բայց կարծում եմ որակը անհամեմատ ավելի բարձր է: Չնայած, որ պետությունը ջանքեր է գործադրում, որպեսզի ամեն տարի ավելի շատ մարդ օգտվի Պետպատվերներից:
Ես ուրախ եմ, որ ապրում եմ անկախ, ազատ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ յուրաքանչյուր անձ կարող է բարձրաձայնել իր կարծիքը, ունի ազատ ընտրություն հնարավորություն և անսահմանափակ ինֆորմացիոն դաշտ:
Առակը սովերեցնում է , որ անդադար ու անձանձրույթ պետք է աղոթել Աստծուն,ով անտարակույս կլսի իրեն դիմողի աղոթքների ու աղաչանքները այլ ոչ թե անիրավ և անաստված դատավորին , ով լսեց այրի կնոջը միայն նրա համար, որ վերջինս արդեն ձանձրացնում էր իրեն:
Այրին Քրիստոսին թողած՝ ապավինում էր անիրավ դատավորին`իրավունք էր խնդրում մեկ այլ դևից, որպեսզի ձերբազատվի մեկ այլ անիրավի բռնությունից:
Անիրավ տնտեսի առակը
Տանուտերն Աստված է, տնտեսն էլ մարդն է։ Աշխարհի բոլոր բարություններն Աստուծո ունեցվածքն են: Մարդը դրանց տերը չէ, այլ մատակարարող պաշտոնյան: Աստված աշխարհի բարությունները մարդուն է հանձնել, որ այս աշխարհում դրանք օգտագործելով՝ հանդերձյալ աշխարհի համար արդյունք և շահ պատրաստի։ Աշխարհի բարիքները մարդու ձեռքում ժամանակավոր են։ Մի օր դրանք այլևս ձեռքի տակ չպիտի ունենա։ Աստված դրանք հանձնել է, որպեսզի նա որևէ ձևով օգտվի այդ բարիքներից, և երբ դրանք իր ձեռքից պակասեն, այսինքն՝ երբ մարդը մեռնի, իր ապագա կյանքում այս աշխարհի մատակարարությունից օգուտ քազած լինի։ Ուշագրավ է նաև օգուտ քաղելու ձևը։ Երբ տնտեսը մուրհակները փոխել էր տալիս, նա կարող էր օգտվել տարբերության գումարից՝ նույն պահին պարտապաններից պատշաճ մաս ստանալով, բայց տնտեսի նպատակն էր շահել միայն պարտապանների երախտապարտությունը, որպեսզի երբ պաշտոնից ազատվի, նրանց տներում բնակություն և կերակուր գտնի։ Նա ցանկացավ ընկերներ ձեռք բերել՝ մարդկանց լավություն անելով, որ ընկերոջն արած լավությունից մի օր էլ ինքը օգտվեր։ Առակի նպատակն է հասկացնել և ուսուցանել, թե մարդ պարտավոր է ձեռքում եղած աշխարհի բարիքներից ընկերոջը օգուտ հանել, օգնել, նպաստել, ողորմել։
«Աշխարհի որդիները» նրանք են, ովքեր ճարպիկ են ու խորամանկ և բոլոր գործերում իրենց շահն են փնտրում: Իսկ «լույսի որդիները» նրանք են, ովքեր Աստծուն սիրելով և հանդերձյալ կյանքի ձգտելով՝ չեն հոգում երկրավորի մասին, այլ միայն հոգևոր հարստությունն են արժևորում: Սակայն առաջինները նույնպես կարող են փրկվել վերջինների նման, եթե իրենց անօրինությունը գիտակցեն ու ղզջան, եթե իրենց հանցանքները ընդունեն ու խոստովանեն, եթե ապաշխարեն ու փորձեն իրենց մեղքերը քավել` ներելով և ողորմություն անելով, քանզի «աղքատին ողորմություն տվողը փոխ է տալիս Աստծուն»:
Առակների նպատակը
Կարծում եմ, նա այդպես է իրականացնում մարդկանց նկատմամբ Եսայու մարգարեությունը, որ ասում է. «Անդադար կլսեն, բայց չեն հասկանա, շարունակ կնայեն, բայց չեն տեսնի…
Ուշագրավ է, որ Աստծու ներշնչմամբ գրված այդ խոսքերը սաղմոսերգուն ասել էր Հիսուսի ծնվելուց դարեր առաջ։ Ստացվում է, որ իր Որդու երկիր գալուց դեռ հարյուրավոր տարիներ առաջ Աստված որոշել էր, որ նա ուսուցանելու է առակների միջոցով։ Ուրեմն կարելի է ենթադրել, որ Աստված գնահատում է ուսուցանելու այս մեթոդը։
Հիսուսը այնպես է սովորեցնում, որ նրանց համար հեշտ լինի հիշել։ Սովորաբար տպավորիչ օրինակը կամ առակը չի մոռացվում։ ինչպես Հիսուսն ինքն ասաց, առակները օգնում էին զատորոշելու նրանց, ում «սիրտը կարծրացել էր» ճշմարտության հանդեպ: Իսկ ինչպե՞ս էին նրա առակները բացահայտում մարդկանց մղումները։ Որոշ դեպքերում նա միտումնավոր կերպով էր առակներով խոսում, որ մղի իր ունկնդիրներին հարցեր տալու դրանց լիարժեք նշանակությունը հասկանալու համար։ Խոնարհ մարդիկ այդպես էլ անում էին, իսկ հպարտ կամ անտարբեր մարդիկ՝ ոչ: Փաստորեն, առակների միջոցով ճշմարտությունը հայտնի էր դառնում նրանց, ում սիրտը ծարավ էր ճշմարտության, սակայն թաքնված էր մնում նրանցից, ում սիրտը հպարտ էր։ Հիսուսի առակներն ու օրինակները շատ առումներով էին օգտակար։ Դրանք հետաքրքրություն էին առաջացնում մարդկանց մեջ՝ մղելով նրանց լսելու։ Նաև պատկերներ էին ստեղծում մտքում, ինչի շնորհիվ հեշտ էր լինում հասկանալ։
Ժայռի վրա կառուցել տունը
Ժայռը հենց Ինքը` Հիսուս Քրիստոսն է, իսկ ավազը` այս աշխարհը: Եթե քո կյանքը կառուցում ես այս աշխարհի վրա, ինչ-որ կառուցել ես, վաղ թե ուշ փլվելու է:
Մենք պետք է իմաստուն լինենք, եւ մեր կյանքը կառուցենք Հիսուս Քրիստոսի վրա, այսինքն` ապրենք Նրա Խոսքի համաձայն: Այդ ժամանակ ոչ մի չարիք, նեղություն եւ դժվարություն չի կարող մեզ կործանել:
Պետք է Խոսքը ոչ միայն լսող լինենք, այլ նաև կատարող:
Հավատի լույսը
Այս առակով Հիսուսը ուզում է մարդկանց սովորեցնել , որ կարևորը մարդու ներաշխարհն է, ոչ թե արտաքինը: Մարմնի ճրագն աչքն է. երբ քո աչքն առողջ է, քո ամբողջ մարմինը լուսավոր կլինի, իսկ երբ քո աչքը հիվանդ է, քո ամբողջ մարմինը խավար կլինի: Շատ անգամ մարդիկ տարված են արտաքին երևացող բաներ մաքրելով, մինչդեռ մեր ներսը լի է հափշտակությամբ և չարությամբ: Բայց երբ մարդը լսում է հավատում է Աստծո խոսքին, նրա մարմինը նմանվում է ճրագի, որն իրենից լույս է ճառագում, հետևաբար կարևորը մարդու հավատն է ու ներքին լույսը, այլ ոչ թե արտաքինը, որն շատ անգամ խափուսիկ է:
Նոր գինին հին տիկերի մեջ չի դրվում
Հիսուսի բերած համեմատությունների համաձայն` հին սովորությունները հնացած տիկերի են նման, իսկ Իր ուսմունքն ու քարոզները` նոր գինու: Հնի հետ դրանք անհարիր են, պետք է նոր գինին նոր տիկի մեջ լցնել, Նոր Ուխտը նոր օրենքներով կազմել, որպեսզի հաստատուն հիմքով պատրաստվի և պահպանվի:
Սերմնացանի առակը
Սերմնացանը Քրիստոս է, սերմը` Աստծո խոսքը, որն իր մեջ կրում է ճշմարիտ ու հոգևոր կյանքի սկիզբը: Արտը` ողջ մարդկությունն է, Աստծո խոսքը միշտ նույն արդյունքը չի ունենում: Բոլորն էլ, երբ լսում կամ ընթերցում են Աստծո խոսքը, ստանում են սուրբ սերմերի իրենց բաժինը, բայց թե դրանք ինչպե՞ս կաճեն` պայմանավորված է մարդու հոգևոր մակարդակից: Առակում խոսքը 4 տիպի մարդկանց մասին է:
Առաջին տիպի մարդիկ դրանք այն մարդիկ են, որոնց միտքը կարծր հողի նման չոր է: Երբ կարդում կամ լսում են Տիրոջ խոսքը անտարբերության արտաքին շերտը չի թողնում, որ հոգևոր սերմը թափանցի սրտի մեջ, և այն մնում է հիշողության մակերեսին և չար ուժերը՝ աշխարհի զվարճանքներն ու գայթակղությունները, թռչունների նման մարդկանցից հափշտակում են Տիրոջ խոսքը:
Երկրորդն այն մարդիկ են, ովքեր լսելով Ավետարանի քարոզը սիրո, արդարության, ինքնազոհության մասին, անմիջապես բորբոքվում են լուցկու նման, բայց անմիջապես հանգում: Քարքարոտ տեղում միայն մանր խոտ է աճում, այդպես էլ այս մարդիկ հանդարտ կյանքի պայմաններում ընդունակ են կատարել ջանքեր չպահանջող մանր շատ գործեր: Նրանք դեմ չեն առաքինությանը, բարոյականությանը, սակայն կկամենային Երկնքի արքայություն մտնել առանց բարդությունների: Իսկ երբ համոզմունքների համար ստիպված տանջանքներ ու զրկանքներ են կրում, անմիջապես ուրանում են Տիրոջը: Եսասիրության քարքարոտ շերտը չի թողնում, որ Աստծո խոսքը հասնի ու արմատավորվի նրանց սրտում:
Երրորդն այն մարդիկ են, ովքեր կամենում են միաժամանակ ծառայել և՛ Աստծուն, և՛ մամոնային Նրանք պիտանի չեն Աստծո արքայության համար, քանի որ կամենում են ապրել ըստ Աստծո օրենքների, բայց միաժամանակ չեն ցանկանում հրաժարվել աշխարհի ունայնությունից: Ի վերջո, աշխարհիկ հոգսերի, հետաքրքրությունների և հակումների հորձանուտը կլանում է նրանց իսպառ` հոգու միջից արտամղելով այն ամենն, ինչ լուսավոր է, խորհրդավոր և վեհ:
Չորրորդն այն կատարյալ մարդիկ են, ում խոսքը գործից չի տարբերվում, ովքեր Աստծո խոսքը լսելով և ընդունելով՝ փորձում են ապրել աստվածահաճո կյանքով: Ճիշտ է, բոլորը միանման չեն կարողանում ավետարանական խոսքին հնազանդվել, քանզի մեկը պտղաբերում է երեսուն, մյուսը` վաթսուն, մյուսը` հարյուր, որը նշանակում է, թե մեկն ի վիճակի է կատարել մեկ երրորդն այն ամենի, ինչ իրենից պահանջում է քրիստոնեական հավատը, մյուսը` մոտավորապես երկու երրորդը, և միայն քչերին է հաջողվում կատարել ամեն ինչ լիարժեք և կատարելապես: Դրանք ընտրյալ անհատականություններն են:
Պահված գանձի օրինակը
Այստեղ շեշտը դրված է գանձի վրա, երբ հողագործը գտնում է այդ գանձը, նրա մոտ մեծ ցանկություն է առաջանում տիրանալ այդ գանձին՝ վաճառելով ամեն ինչ, ինչ որ ուներ: Ստացվում է, որ երկնային արքայությունը ժառանգելու համար պետք է հրաժարվել այս աշխարհում ունեցած հարստությունից: Ստացվում է , որ մարդը կարող է պատահաբար գտնել երկնքի արքայությունը և պետք է իմաստուն կերպով ընտրություն կատարել:
Նոր կարկատանը հին հագուստի վրա
Այստեղ մեկնաբանությունը նույնն է ինչ որ ՛՛Նոր գինին հին տիկերի մեջ չի դրվում ՛՛ առակում: Հիսուսի բերած համեմատությունների համաձայն` հին սովորությունները հնացած հագուստի են նման, իսկ Իր ուսմունքն ու քարոզները` նոր կտորի: Հնի հետ դրանք համադրելը անհարիր է: Պետք է նոր Ուխտը նոր օրենքներով կազմել, որպեսզի հաստատուն հիմքով պատրաստվի և պահպանվի:
Ճրագի օրինակը
Կարծում եմ ճրագը դա քրիստոնեությունն է, որը չէր կարող երկար ժամանակ ծածուկ մնալ ու գաղտնի գործել, միայն թե այդ լույսը համարձակ դուրս բերող էր պետք:
Որոմի առակը
Ագարակատերը դա Հիսուսն է , իսկ ագարակը՝ աշխարհը: Ցորենի սերմերը բարի, իսկ որոմի սերմերըչարմարդիկ են: Բարի մարդկանց գործերը բարի պտուղներ են տալիս, չարերինը՝ չար: Ցորենն ու որոմն առանձնացնելը նշանակում է, որ ամեն մարդ իր գործերի համար արժանի հատուցում պետք է ստանա: Իսկ չար մարդիկ միանգամից չեն պատժվում, քանի որ այդ դեպքում հնարավոր է նեղություն կամ վիշտ պատճառել նաև բարի մարդկանց: Ու բացի այդ, յուրաքանչյուրին ժամանակ է տրվում զղջալու և ուղղվելու համար:
Աշակերտ լինելու գինը
Մարդկայնի կյանքը դա աշտարակի կառուցման նման է, որի հիմքը մարդու սերն է: Հիսուսին հետևելու իմաստը՝ փրկությունն է, որի համար անհրաժեշտ է սիրել Աստծուն ամբողջ հոգով ու մտքով: Եվ Հիսուսին հետևելուց առաջ մարդը պետք է հաշվի նստի ինքն իր հետ և հասկանա այն գինը, որ պիտի վճարի՝ հիսուսին աշակերտ լինելու համար:
Անպետք աղը
Աղը նյութի մեջ լուծվելիս նրա էությունն ու արտաքին տեսքը չի փոխում, այլ միայն իր համն է տալիս. նույնպես և քրիստոնեությունը մարդու կամ մարդկային հասարակության մեջ որևէ արտաքին բեկում չի առաջացնում, սակայն ազնվացնում է մարդու հոգին և դրա միջոցով փոփոխում նրա ամբողջ կյանքը: ՛՛Եթե աղը անհամանա՛՛ ասելով նա ի նկատի ուներ այն մարդկանց, ովքեր մեկ անգամ ճաշակելով Սուրբ Հոգու հետ ազնիվ հաղորդությունը, այնուհետև ընկան աններելի մեղքի մեջ և նրանք այլևս առանց Աստծո առանձնակի օգնության ընդունակ չեն ոչնչով հոգեպես նորոգվել:
The last book which I have read during the last period is Manon Lesko after Abba Prevo. I was interested in this book when I watched the film »LAST TEACHER» on TV. I liked the teacher’s approach to the student and when during a lesson he briefly told them about this love story I decided to read it. The story was about Manon Lesco and Knight de Grieux. The 17-year-old young man fell madly in love with Manon at first sight. She was so young and so beautiful…. The young man, blinded by passion, renounces happiness and willingly indulges in extreme misery. He was sure that his family would never approve his choice but however decided to renounce his bright future and ran away with the Manon to Paris, but soon having returned home earlier than usual, de Grieux learns of Manon’s betrayal with a well-known farmer Mr. de B…who lived in the neighborhood and It was not the first time when he paid a visit to her girl in his absence. The next day his father’s servants bring him to his father’s house by force where de Grieux tried to forget Manon’s treason and start a new life for a half year. When he returned to Paris to continue training to take the tonsure, he again met Manon. They rented a house in Chaillot and started to live together but soon their house burned down, and during the fire, the chest with their money disappeared. To solve financial problems Manon again decided to »earn» money with old means, only this time she decided to trick her old »victim» but this time she could not deceive him and as a result, they were arrested and sent to prison. From there Manon was sent to America with other 11 girls like her and de Grieux decided to go with her. At the end of the book, Manon died in the desert. Having buried her, de Grieux laid down on the grave and waited for his death. The book was easy-read on. It was a nice love story but to be honest I can’t say that I am fascinated by this book. Маybe because I couldn’t understand de Grieux. The betrayal of beloved girl is unforgivable for me but as to say love blinds a person so I can say that I felt sorry for him.
I’m going to tell you about my Aunt Helen’s house. It’s not her main house, that’s in the city. No, this house is by the lake. There was a small town by the lake called Miller’s Ford, but all the people moved away when the fishing and mining stopped about sixty years ago. But the houses stayed, of course. My Aunt Helen uses that house as a vacation home and she goes there for a few weeks every year to relax.
But staying in that house isn’t a relaxing experience. I think the house is haunted! I think there’s a ghost there from many many years ago. Helen says I’m silly and that I’ve got an over-active imagination. But there are many things that happen in that house that cannot be easily explained.
One day, shortly after getting up, I went to find my Aunt Helen to say «good morning» and I heard her talking in a room that she usually never uses. I think it used to be the nursery of the house when Miller’s Ford was a busy town in the 19th Century. I listened at the door and could hear Helen reading something out, or perhaps she was dictating a letter. I couldn’t hear any other person in the room with her so it wasn’t a normal conversation. I didn’t want to disturb my aunt, so I went back downstairs and went to make breakfast in the kitchen, which I ate on the porch that overlooked the lake. It was a beautiful sunny morning. Half an hour later, I heard my aunt’s car arriving. She had been to the local store to buy some bread and milk. I couldn’t believe it!
«What are you looking so shocked for?» she asked me.
«I thought you were in the old nursery, working on your letters, Auntie,» I replied.
«I never go in that room,» she said. «I haven’t been in that room for fifteen years.»
A few other things like that happened over the next few visits I made to that house and I grew to dislike it very much. Then, one day in my local library, I found a story in an old newspaper with the title «The Constant Babysitter». The story was that a baby had died in one of the houses by the lake at Miller’s Ford and the babysitter was blamed, a woman of 37 who was a family friend and had offered to look after the baby. But she spent all her time in the kitchen writing her letters and didn’t know that someone had climbed in the baby’s window and taken her. The baby was never found. The woman killed herself through depression after the baby’s disappearance and local people then said her ghost stayed very close to where the baby was left by the parents — in the nursery.
I never went back to that house, despite my Aunt Helen’s many invitations.
Վովա Չոբանյանի բլոգ 